بازار و شهر درگهان, عدم امکانات و خدمات شهری مناسب برای مسافران 

یادداشتی از مهندس بهزاد رجبی                     

درگهان يکي از شهرهاي استان هرمزگان در جنوب ايران است. اين شهر از توابع بخش مرکزي شهرستان قشم است. اين شهر در بيست کيلومتري و غرب شهر قشم واقع شده است. درگهان تا پيش از سال 1385 يک روستا بود. جمعيت درگهان در سال 1385، برابر با 8,002 نفر بوده‌است.

نمایی از شهر درگهان

اين شهر از زمان هاي دور مرکز تجاري جزيره قشم و مهمترين بندرگاه اين نواحي بوده و مي‌باشد. در حال حاضر نيز با داشتن مراکز تجاري متعدد و مشهور خودش ميعادگاه خيلي عظيم مسافراني مي‌باشد که گاها فقط براي بازديد از غروب به يادماندني اين شهر به همراه خريد از مراکز تجاري آن به جزيره سفر مي‌کنند. مردم شهر بندردرگهان بسيار خونگرم,  مهربان و مهمان نواز مي‌باشند و در ميان اهالي جزيره قشم و استان هرمزگان به مردمان رئوف مشهورند. مردم اين شهر مسلمان و اهل تسنن بوده و کمتر از 3 % مهاجرين از ساير شهرهاي ايران به مذهب اهل تشيع در آن ساکن مي‌باشند که این امار مربوط به سال 1385 است و شاید اکنون حدود 40 درصد جمیعت شهر درگهان که امار ان مشخص نیست افراد مهاجر و غیر بومی می­باشد که از دیگر شهرهای ایران به درگهان مهاجرت نموده و نزدیک به ده سال است که در این شهر سکونت دارند و در بازارهای درگهان مشغول کسب رزق و روزی حلال می­باشند و شاید بتوان بطور تقریبی گفت که نیم درصد از جمیعت این شهر را نیز خارجی های مهاجر اغلب از کشور چین در این شهر کوچک از لحاظ وسعت ولی بزرگ تجاری مشغول تجارت و کسب و کار وسکونت هستند. و به همين نسبت داراي مساجد متعدد زيباي اهل سنت و يک مسجد اهل تشيع است.

نمایی از مسجد بزرگ شهر درگهان

از مناظر زيبا و به يادماندني اين شهر تماشاي طلوع و غروب خورشيد از روي اسکله قديم مي‌باشد.

نمایی از غروب شهر بندری درگهان

از مهمترين مراکز تجاري آن مي نوان به بازارهاي زيباي دو دلفين, مرواريد, صدف, نگين, زمرد و اطلس , بازار دریا, بازار سنتی نخل درگهان, بازارهای نوساز قصر و الماس درگهان که هنوز افتتاح نشده و مجتمع پرشین گلف و بازار ایران زمین و چندین نمونه پاساژ و بازار کوچک دیگر که ساخته شده و یا در حال ساخت است, اشاره کرد که در کنار بازار بزرگ قديم اين شهر قرار گرفته اند و رونق بخش توريسم آن هستند.

نمای بیرونی بازار دودولفین

بازار زیبا و سنتی نخل درگهان

بازار بزرگ قدیم درگهان با حفظ معماری بومی و سنتی

در ساخت بازارهای درگهان تنها در ساخت مجتمع تجاری نخل از معماری خاص ایرانی استفاده شده است این معماری متعلق است به جنوب کشور ایران  استان هرمزگان که مشاور طرح این مجتمع با مطالعات لازمه  از  ان استفاده نموده است و شاید این یک خلاقیت باشد که در ساخت مجتمع ها و مجموعه های جدید از معماری بومی و محلی استفاده کنیم. و در حالی که شهرها را گسترش می­دهیم بتوانیم از لحاظ حفظ فرهنگ و ارزشهای ایرانی-اسلامی  و نیز حفظ سنت و حفظ معماری ایرانی اسلامی که در جهان حال نیز الهام بخش بسیاری از ایده ها و طرح های خلاق و خاص است  قدم برداریم.

شاید به یقین بتوان گفت که همه درگهان را بعنوان یک بازار و یکی از بزرگترین مراکز تجاری ایران می­شناسند و البته درست هم بنظر می­رسد. درگهان در کنار این بازارهای بزرگ یک شهر نیز بحساب می­اید, شهری که امکانات و زیرساخت یک شهر را ندارد  و با مشکلات زیادی روبه رو است و دست و پنچه نرم می­کند.

شاید در ایام تعطیلات نوروز حدودا بالای دو میلیون نفر به جزیره زیبا و بزرگ قشم سفر می­کنند تا در کنار گردشگری و استفاده از طبیعت و هوای معتدل و مرطوب قشم در این جزیره زیبا, سپس با خرید از بازاهای بزرگ جزیره قشم, سفر خود را به پایان رسانده و  با یک خاطره خوش این جزیره به مقصد خود ترک کنند.

بنابراین در ایام و مناسبت هایی که تعطیل رسمی ان در تقویم پیش بینی شده مسافران با توجه به برنامه ریزی که دارند عازم یکی از بزرگترین جزیره های جهان جزیره زیبای قشم  می­شوند تا از همه جوانب این جزیره زیبا استفاده کرده و سفر و خاطره ای خوش برای خود رقم بزنند.

شاید قصد اول از سفر به قشم را بتوان خرید از بازارهای بزرگ این شهر عنوان کرد ,شهر درگهان که در فاصله 20 کیلومتری قشم قرار دارد  و مهترین و بزرگتربن مراکز خرید تجاری را به خود اختصاص داده است هر ساله شاهد ورود بیشتر مسافران از دیگر نقاط کشور به این شهر و مراکز بزرگ تجاری خودش است.

با این حال در ایام تعطیلات شاهد ورود زیاد مسافران به شهر درگهان هستیم که با نبود مناسب امکانات شهری و خدمات رسانی مناسب به انها شاید سفر دوباره انها به جزیره زیبای قشم را به مخاطره اندازد و چشم انداز گردشگری و صنعت توریسم که به خودی خود در این جزیره فعال است به خطر بیفتد,  باید چاره ای اندیشید.

شهر درگهان الان شاید شاهد ورود بیش از 100 هزار مسافر در ایام تعطیلات اذر ماه  سال 95 که با نبود امکانات برای مسافران روبه رو شده است, امکاناتی که شاید هر شهری باید برای چنین خیل عظیم مسافران داشته باشد که متاسفانه ندارد و هرساله با توجه به بیشتر شدن سفرها به این شهر بزرگ تجاری, همچنان شاهد نبود امکانات و خدمات دهی مناسب به مسافران هستیم.

خدماتی که می­توان از محل درامد و از محل اخذ عوارض ها برای مسافرین ایجاد کرد و نیازی هم نیست از محل بودجه دولتی برای این شهر هزینه شود. می­توان با برنامه ریزی و تدبیر و مدیریت صحیح از محل اخذ عوارض های مختلف که از مسافران و بازاریها دریافت می­گردد امکانات مناسب در اختیار مسافران قرار داد تا انها این شهر را با یک خاطره خوش ترک نمایند.

امکاناتی که مسافران در این شهر به ان نیاز دارند با توجه به مصاحبه با چند نفر از انها :

شهر بندري درگهان فاقد پارکینگ های لازم و یا محل های پیش بینی شده برای پارک خودرو، عبور خودروها و حتي راه های عابران پیاده ندارد.

مسافران جايي براي اقامت و حتي نشستن براي صرف يک ناهار ندارند.

اب شرب و مناسب برای شستشو های عمومی وجود ندارد.

فضای کافی برای استراحت و توقف یکی دوروزه مسافران ندارد.

پارک و فضای امن برای استراحت وجود ندارد با توجه به ساخت بازارهای متعدد و بزرگ هیچگونه توجهی به گسترش و ساخت پارک ها و فضای سبز نشده است.

شهر فاقد سویت  و هتل اپارتمان کافی برای مسافرین است و نیاز است در شهر سرویس های بهداشتی عمومی توالت عمومی به تعداد کافی و حمام های عمومی نیز برای استفاده مسافرین داشته باشد تا  مورد استفاده مسافرین قرارگرفته و بر مشکلات این شهر اضافه ننماید و سفری اسوده و همراه با بهداشت عمومی عادی فراهم نماید.

هر شهر با توجه به اقلیم و جغرافیایی که دارد یک فضای سبز استاندارد برایش تعریف میشود که برای هر شخص بطور متوسط با توجه به دستورالعمل وزرات راه وشهرسازی و مقررات ملی ساختمان به ازای هر شخص بایستی حدودا 12 الی 17 مترمربع فضای سبز اختصاص داده شود حال با یک حساب سرانگشتی میتوان فهمید این سرانه استاندارد فضای سبز که شامل پارک ها و فضاهای سبز تعریف شده است برای شهر درگهان اختصاص نیافته است. یعنی شهر درگهان باید حدود 340000 هزار متربع سرانه استاندارد فضای سبز داشته باشد که بنظر می­رسد همچین فضاهایی وجو نداشته و در اینده نیز پیش بینی برای ایجاد ان نشده است.

و متاسفانه شاهد ان هستیم برای ساخت یک فضای سبز و یا پارک در شهرها و شهر بندری درگهان سرعت و قدرت اجرایی لازم وجود ندارد ولی ساخت مجتمع های تجاری با سرعت و قدرت تمام ساخته می­شود و به بهره برداری می­رسد.

برداشت ازاد:

با توجه با اینکه هر شهری یک استاندارد شهری از لحاظ ساخت شهر و برنامه ریزی برای اینده شهر دارد که در طرح جامع شهر پیش بینی و برنامه ریزی ان انجام میشود متاسفانه شهر درگهان بنظر می­رسد همچین برنامه ای ندارد یا شهر درگهان اسیر سومدیریت دوقطبی شهرداری درگهان و مدیریت منطقه ازاد قشم است.

مشکلات شهر درگهان بسیار زیاد است در ایامی که سیل مسافران و گردشگران را به خود اختصاص می­دهد و همچنین در ایام عادی سال نیز مشکلات خاص خودش را دارد.

شهر درگهان با خطر فاضلاب شهری روبه رو شده و مسکن مهر شهر درگهان بطور جدی با این مشکل مواجه است بطوری که ادامه زندگی برای ساکنین ان با خطراتی روبه رو است. و فاضلاب شهری ممکن است شهر را با بیماریهای واگیرداری از جمله وبا و بقیه بیماریهای باکتریزا و واگیر دار به خطر بندازد.

مشکل جمع اوری و هدایت ابهای سطحی و ترکیب شدن فاضلاب درگهان

مشکلات شهری و فاضلاب شهری مسکن مهر شهر بندری درگهان

مشکلات شهری و فاضلاب شهری مسکن مهر شهر بندری درگهان

مشکلات شهری و فاضلاب مسکن مهر شهر بندری درگهان

در  یک جمع بندی در اخر شهر بندری درگهان نیاز به ساخت مجتمع های جدید تجارای ندارد و شاید بیشتر از انچه که باید کارشناسان مربوطه اعلام دارند ساخته شده و بهره برداری رسیده و با مشکلاتی نیز روبه رو است, شهر درگهان نیاز به یک مدیریت زیبا سازی شهری دارد برای سامان دادن به ساخت و سازهای جدید شهر و بازسازی ساختمانهای قدیمی و زیباسازی شهر, تا به یک شهر با چهره مناسب شهری برسید .

شهر درگهان نیاز به توسعه زیاد فضای سبز و ساخت پارک دارد تا بتوان محلی امن برای سکونت موقت مسافرین و همچنین برای ساکنین شهر محلی برای گذران اوقات فراغت ایجاد کرد.

درگهان نیاز به پارکینگ های طبقاتی مناسب در محل های مناسب شهر دارد.

پارکینگ طبقاتی مدرن

شهربندری درگهان جهت جذب توریست و مسافر بشتر نیاز به ساخت مجتمع های صرفا تفریحی دارد تا بتواند با ایجاد امکانات بیشتر جذب توریست بیشتری نماید و بتواند به بازارهایی که امروزه رونق مناسبی ندارند, رونق و شوکی وارد کند.

بطور مثال با جذب سرمایه گذارهای برای ساخت مجتمع های ابی می­توان  به صنعت توریسم و افزایش گردشگر و مسافر به شهربندری درگهان و جزیره زیبای قشم کمک نمود. بطوری که کارشناسان احداث مجتمع های ابی بیان داشته اند که در ا کثر کلان‌شهرهای دنیا برای جذب هر چه بیشتر گردشگران همواره در حال برنامه‌ریزی و پیاده کردن طرح‌های مختلف هستند، این روزها دیگر اکتفا کردن به جاذبه‌های تاریخی گردشگری برای جلب ‌توجه مردم و مسافران کافی نیست، در دنیای مدرن گاهی به کاربردن تجهیزات جدید در ایجاد اماکن سرگرمی نقش قابل‌توجهی در جذب گردشگران دارد,

پارک ابی اهواز و جذب صنعت توریسم

پارک ابی مشهد و موفق در جذب توریسم و گردشگر

ایجاد اماکن سرگرمی مانند پارک‌های آبی در سال‌های اخیر یکی از راهکارهای سرمایه‌گذاران در شهرهای ایران برای گذران اوقات فراغت گردشگران بوده است،

تلاش برای جذب گردشگر به تنهایی کافی نیست بلکه با عملکردی سه وجهی باید به جذب، رضایتمندی و ماندگاری گردشگران توجه ویژه داشته باشیم؛ باید گردشگر را جذب کرده و با جلب رضایت او، مدت ماندگاری‌اش را افزایش دهیم. ممکن است با اهرم‌های تبلیغاتی و فشار بتوان به جذب گردشگر پرداخت اما رضایت و ماندگاری مهمتر است.

با توجه اینکه شهر بندری درگهان در کنار سواحل نیلگون خلیج فارس واقع شده است می­توان با توسعه و ساخت زیربنایی سواحل از ان بعنوان پارک و فضای ساحلی برای تفریحگاه استفاده کرد تا در حینی اینکه خداوند این نعمت ها را خلق نموده و بشر بتواند با ایجاد امکانات, به بهترین نحو استفاده نماید.

سواحل زیبای خلیج نیلگون فارس

صیادی در شهر بندری درگهان یکی از شغل های سنتی و قدیمی بوده و هست و جریان دارد که نیازمند توجه و توسعه است و همچنین از این ظرفیت نیز می­توان با توجه به علاقه توریسم ظرفیت هایی برای جذب صنعت نه چندان موفق توریسم راه انداخت بعنوان مثال با ساخت موزه ای از صیادی و ماهیگیری به صنعت صیادی و صنعت توریسم کمک نمود و برای شهر بندری درگهان نیز امکاناتی ایجاد کرد.